حقوقدانان و مجتهدان خواهد بود كه « بر حسب مصلحت هروقت و روزگارى » با استنباط از قواعد و اصول ، حكم آن را تعيين كنند . اما دولت ، دولتى كه فضل اللّه روزبهان ارائه مىكند در معنى از دو ركن تشكيل مىشود : نخست ركن ادارى و نظامى عبارت از پادشاه با وزيران و اميران و رجال و كارمندان دولت ، دوم ركن قضائى و قانونى عبارت از قضات و مجتهدان و روحانيون . در رأس روحانيون كسى به‌نام صدر يا شيخ الاسلام قرار دارد كه « اعلم علماى ممالك پادشاه » است . در انتخاب چنين كسى علاوه‌بر توجه به مقام علمى مراتب پرهيزگارى و امانت و هوش و رشد فكرى و شهامت و دلسوزى او نيز بايد در نظر گرفته شود . فضل اللّه مخصوصا تصريح مىكند كه چنين كسى بايد « به امور عرف » آشنا و « به مصالح و مفاسد امور خبير » باشد . به‌عبارت روشنتر ، كسى كه با خارج از عالم كتاب بيگانه و از مقتضيات عملى زندگى بىخبر باشد به درد اين كار نمىخورد . اين مقام ، واسطه يا رابط ميان پادشاه و روحانيون است . و براى تحكيم استقلال شيخ الاسلام تأكيد شده كه بودجهء خاصى براى او در نظر گرفته شود . او را « مراجعه به عمّال ديوان و وزرا نبايد كرد بلكه بايد كه در امور مالى و اكتساب جاهى شيخ الاسلام را اصلا مظنهء مراجعه به اركان دولت و وزرا نباشد زيرا كه احتياج علما موجب مداهنهء ايشان مىگردد » . اين شيخ الاسلام نظام آموزش و پرورش را زير نظر دارد . امتحان علما و تعيين صلاحيت و مرتبهء هريك با توجه به مايهء علمى و استعداد ذهنى و قدرت اجتهاد و روش تعليم و تدريس ايشان برعهدهء شيخ الاسلام است . نظارت در كار دانشجويان نيز از وظايف او است كه پايهء تحصيل هر دانشجو را با توجه به « مناسبت ذهن او » با علمى كه مىخواند مشخص سازد و از مدرسّان و استادان بخواهد كه در اهتمام به حال دانشجويان فروگزار ننمايند و علاوه بر استادان ، دستياران تعيين كند كه با دانشجويان درس را تكرار كنند ، « و امتحان ايشان زودبه‌زود كند تا ايشان در ترقى سعى كنند » ، وسائلى براى تشويق آنها كه در امتحان امتياز و موقعيتى بدست مىآورند فراهم سازد « و اگر بعد از امتحان قصورى يا وقوفى يابد از سبب آن قصور سؤال كند و در كشف آن مبالغت نمايد » اگر تقصير از مدرس و معيد باشد « مؤاخذهء شديد نمايد » و اگر تقصير از دانشجو باشد نخست او را به لطف ارشاد كند و اگر اصلاح نشود حقوق او را قطع كند و اگر عقب‌افتادگى از كمى استعداد دانشجو باشد يا ذهن او